Оливье салаты — классикалық рецепт және дайындау құпиялары
Кез келген мерекелік дастарқанның айнымас атрибуты — Оливье салаты. Оның дәмі әр отбасында сәл өзгеше болғанымен, негізгі рецепт бір ғасырдан астам уақыт бойы өзгеріссіз сақталып келеді.
30-40 минДайындау уақыты
4-6 адамПорция саны
ОңайКүрделілік деңгейі
~210 ккал100 г құрамында
Оливье салаты — мерекелік дастарқаннан ерекше орын алатын, көпшілікке бала кезден таныс тағам. Әсіресе Жаңа жыл, туған күн, отбасылық мерекелер кезінде бұл салатсыз дастарқанды елестету қиын. Классикалық Оливье құрамына картоп, сәбіз, жұмыртқа, тұздалған қияр, консервіленген жасыл бұршақ, пісірілген шұжық және майонез кіреді. Барлық ингредиенттер текшелеп тураланып, араластырылған кезде дәмі үйлесімді әрі тойымды салат дайын болады.
Оливье салатының шығу тарихы
Оливье салатының тарихы XIX ғасырдың ортасына, Мәскеудегі әйгілі «Эрмитаж» мейрамханасына барып тіреледі. Бельгиялық-француз шеф-поварі Люсьен Оливье өзінің авторлық рецептісін жасап, оны мейрамхана мәзіріне қосады. Түпнұсқа рецепт құпия сақталған және онда қазіргіден мүлдем өзгеше ингредиенттер — қуырылған тауық еті, шаян еттері, қарақаттар мен трюфель болған.
Кеңес дәуірінде тағамға қолжетімді өнімдер жетіспеуіне байланысты рецепт біртіндеп жеңілдетіліп, қазіргі белгілі құрамға — картоп, сәбіз, жұмыртқа, шұжық, қияр, жасыл бұршақ және майонезге түрленді. Осы «халықтық» нұсқа кейін бүкіл посткеңестік кеңістікте, соның ішінде Қазақстанда да, мерекелік дастарқанның негізгі тағамына айналды.
Бүгінде Оливье салаты жаңа жылдық түнгі дастарқанмен тығыз байланысты. Көптеген отбасыларда бұл салатты бірге дайындау — мерекеге дайындықтың ажырамас бір бөлігі әрі отбасылық дәстүрге айналған.
Оливье салатына қажетті ингредиенттер
4–6 адамға арналған классикалық Оливье үшін мына өнімдер қажет:
Ингредиент
Мөлшері
Ескертпе
Картоп
3–4 дана
Орташа мөлшерлі, тығыз сорт
Сәбіз
1–2 дана
Орташа мөлшерлі
Жұмыртқа
4 дана
Қатты пісірілген
Пісірілген шұжық
250–300 г
Дәмі ащы емес түрі
Тұздалған немесе маринадталған қияр
3–4 дана
Тым сулы болмауы тиіс
Консервіленген жасыл бұршақ
1 банка
Сұйықтығы сүзілген
Майонез
150–200 г
Дәміне қарай реттеледі
Тұз
дәміне қарай
—
Қара бұрыш
қалауыңызша
—
Қалауыңызға қарай салатқа аз мөлшерде пияз қосуға болады. Дегенмен классикалық нұсқада пияз міндетті ингредиент болып саналмайды.
Кеңес: Шұжықтың сапасы салаттың жалпы дәміне тікелей әсер етеді, сондықтан құрамы табиғи, дәмі бейтарап шұжық таңдаған дұрыс.
Оливье салатын қалай дайындайды?
1
Картоп пен сәбізді пісіру
Картоп пен сәбізді жақсылап жуып, қабығын аршымай қайнатқан дұрыс. Картопты шамамен 20–25 минут, ал сәбізді көлеміне қарай 20–30 минут пісіріңіз. Дайындығын пышақпен тексеріңіз: пышақ көкөніске оңай кірсе, олар дайын. Піскен картоп пен сәбізді толық суытып алыңыз, содан кейін қабығын аршып, кішкентай текшелерге тураңыз.
2
Жұмыртқаны қайнату
Жұмыртқаны суға салып, қайнағаннан кейін шамамен 9–10 минут пісіріңіз. Піскен жұмыртқаларды салқын суға салып суытыңыз, қабығын аршып, картоп сияқты кішкентай текшелерге тураңыз.
3
Шұжық пен қиярды турау
Пісірілген шұжықты кішкентай, біркелкі текшелерге тураңыз. Тұздалған қиярды да ұсақ текшелерге кесіңіз. Егер қияр өте сулы болса, артық сұйықтығын аздап сығып алған жөн — бұл салаттың тым сұйық болып кетуіне жол бермейді.
4
Жасыл бұршақты дайындау
Консервіленген жасыл бұршақтың сұйықтығын толық төгіп тастаңыз. Бұршақ тым ірі болса, оны бірнеше бөлікке бөлуге болады, бірақ әдетте бүтін күйінде қосылады.
5
Барлық ингредиенттерді араластыру
Үлкен ыдысқа туралған картоп, сәбіз, жұмыртқа, шұжық, тұздалған қияр және жасыл бұршақты салыңыз. Барлығын абайлап араластырыңыз. Көкөністерді езіп алмау үшін қатты араластырмаған дұрыс.
6
Майонез қосу
Салатқа майонез қосып, біркелкі араластырыңыз. Алдымен майонездің аз мөлшерін қосып, қажет болса кейін тағы қосқан дұрыс. Дәміне қарай тұз бен қара бұрыш қосыңыз.
Ескерту: Майонезді ингредиенттер әлі жылы кезде қоспаңыз — бұл салаттың құрылымы мен дәміне кері әсер етеді. Барлық компонент толық суығаннан кейін ғана араластырыңыз.
Дәмді Оливье жасаудың құпиялары
Классикалық Оливьенің дәмі тек ингредиенттерге емес, оларды дайындау тәсіліне де байланысты.
🥔
Артық пісірмеңіз
Картоп пен сәбіз тым жұмсақ болып кетсе, салатты араластырғанда езіліп кетеді.
🔪
Бірдей мөлшерде тураңыз
Барлық өнімнің текшелері шамалас болса, салаттың құрылымы жақсы болады.
❄️
Суытып алыңыз
Жылы көкөністерге бірден майонез қосу дәмі мен құрылымына кері әсер етуі мүмкін.
🥒
Қиярды реттеңіз
Қияр көп болса, салат қышқылдау әрі тұзды болады, сондықтан мөлшерін дәміңізге қарай өзгертіңіз.
🥄
Майонезді бірден көп қоспаңыз
Қажет болған жағдайда оны кейін қосу оңай, ал алдын ала көп қосылған майонезді азайту мүмкін емес.
🧂
Тұзды соңынан салыңыз
Шұжық пен қияр өздігінен тұзды болғандықтан, тұзды қосымша ингредиенттерді қосқаннан кейін ғана реттеген жөн.
Оливье салатының түрлері
Классикалық рецепт негізінде уақыт өте бірнеше танымал нұсқа қалыптасты. Төмендегі кестеде олардың негізгі айырмашылықтары келтірілген.
Нұсқа
Негізгі айырмашылық
Кімге қолайлы
Классикалық Оливье
Пісірілген шұжық, майонез, тұздалған қияр
Дәстүрлі дәмді ұнататындарға
«Столичный» салат
Шұжықтың орнына пісірілген тауық немесе күркетауық еті қолданылады
Жеңілірек нұсқа іздейтіндерге
Крабтық таяқшалармен
Шұжық толық немесе ішінара крабтық таяқшамен ауыстырылады
Балық-теңіз өнімдерін жақсы көретіндерге
Вегетариандық нұсқа
Шұжық алынып тасталады, орнына қосымша көкөніс немесе саңырауқұлақ қосылады
Ет жемейтіндерге
Оливье салатын алдын ала дайындауға бола ма?
Иә, Оливьені мерекеге бірнеше сағат қалғанда дайындауға болады. Бірақ салатты дастарқанға ұсынуға жақын уақытта майонезбен араластырған дұрыс. Егер алдын ала дайындасаңыз, туралған ингредиенттерді жабық ыдыста тоңазытқышта сақтап, майонезді кейін қосуға болады. Дайын салатты да міндетті түрде тоңазытқышта сақтау керек.
Оливьеге қандай шұжық таңдаған дұрыс?
Классикалық үй рецепті үшін сапалы пісірілген шұжық қолданылады. Шұжықтың дәмі тым ащы немесе ысталған болмағаны жөн, өйткені ол салаттағы басқа ингредиенттердің табиғи дәмін басып кетуі мүмкін. Қаласаңыз, пісірілген шұжықтың орнына пісірілген тауық етін пайдалануға болады. Бұл жағдайда салаттың дәмі өзгереді, бірақ өте дәмді нұсқа шығады.
Оливье салатын қалай ұсынуға болады?
Дайын салатты үлкен салат ыдысына салып ұсынуға немесе арнайы қалып арқылы әдемі пішіндеуге болады. Үстін жасыл бұршақпен, жұмыртқаның бөліктерімен немесе жаңа піскен көкпен безендіруге болады. Оливье салаты салқын күйінде ұсынылады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Оливьеге қандай қияр қосқан дұрыс?
Классикалық дәм үшін тұздалған қиярды пайдалануға болады. Маринадталған қияр қоссаңыз, салаттың дәмі сәл қышқылдау болады.
Оливьеге пияз қосуға бола ма?
Иә, пияз салатқа қосымша хош иіс береді. Бірақ классикалық рецептте пияз міндетті емес.
Оливьені майонезсіз жасауға бола ма?
Иә, бірақ бұл жағдайда салаттың классикалық дәмі өзгереді. Майонездің орнына қаймақ немесе басқа жеңіл тұздық қолдануға болады.
Оливье қанша уақыт сақталады?
Майонез қосылған дайын салатты тоңазытқышта сақтаған дұрыс және оны мүмкіндігінше қысқа уақытта тұтыну керек. Әсіресе салат бөлме температурасында ұзақ тұрмауы керек.
Оливьенің калориясы қанша?
Классикалық Оливьенің 100 грамында шамамен 200–220 ккал болады. Майонездің мөлшерін азайту арқылы калориясын біршама төмендетуге болады.
Оливье салаты — қарапайым ингредиенттерден жасалатын, бірақ дайындау мәдениеті бар тағам. Дұрыс дайындалған Оливье кез келген дастарқанның мерекелік көркіне айналады.
Оливье салатын алдын ала дайындауға бола ма?
